Go To Top
Direct naar nieuwsberichten over:

Mededinging

Rechtbank vernietigt ACM-boetes opgelegd aan koel- en vrieshuisexploitanten en feitelijke leidinggevenden

Op 12 april 2018 heeft de Rechtbank Rotterdam een viertal uitspraken gedaan waarin door de ACM opgelegde boetes zijn vernietigd.

Op de eerste plaats betreft het de aan koel- en vriesopslagbedrijf H&S Coldstores opgelegde boete van € 694.000.
De ACM had de boete opgelegd vanwege een vermeende inbreuk op het kartelverbod bij de opslag van sap(concentraten) in de regio Betuwe. H&S en een concurrerende onderneming wisselden concurrentiegevoelige informatie zoals prijs en capaciteit met elkaar uit. De rechtbank oordeelt dat de ACM zonder nader onderzoek ten aanzien van de geografische markt niet mocht concluderen dat sprake is van een nationale markt. Ook oordeelt de rechtbank dat er onvoldoende bewijs is geleverd dat de contacten deel uitmaakten van het totaalplan van de een enkele voortdurende inbreuk. De rechter vernietigt daarom de boete.

Om dezelfde redenen vernietigt de rechtbank ook de boete van 50.000 euro die de ACM had opgelegd aan een feitelijk leidinggevende wegens vermeende inbreuk op het kartelverbod bij de opslag van sap(concentraten) in de regio Vlissingen.

Daarnaast oordeelt de rechter in een tweetal andere zaken (16/6589 en 16/6675) dat de aan ondernemingen die actief zijn op het gebied van de opslag van vis opgelegde boetes geen stand kunnen houden omdat de ACM te laat was met het opleggen van de boete. Ook de aan een feitelijk leidinggevende opgelegde boete van 50.000 euro wordt vernietigd.
Volgens de rechter had de ACM de vervaltermijn van de bevoegdheid tot het opleggen van een boete niet tijdig gestuit. Hieruit volgt dat ten tijde van het primaire besluit de ACM geen bevoegdheid meer toekwam om een boete op te leggen wegens de overtreding van het kartelverbod.
Overigens blijft het grootste deel van de aan de koel- en vrieshuizen opgelegde boetes van circa EUR 12,5 miljoen overeind omdat andere bij de afspraken betrokken ondernemingen niet in beroep zijn gegaan tegen de ACM-besluiten..


Aanbesteding

Geen aanbestedingsplicht bij verkoop grond, wel rekening houden met mogelijkheid staatssteun

De Rechtbank Midden-Nederland oordeelde in een bodemzaak van 14 maart 2018 dat bij verkoop van grond door een gemeente geen verplichting bestaat tot het houden van een openbare aanbesteding of enige andere (transparante) verkoopprocedure. De rechtbank overweegt dat voor de gemeente in beginsel contractsvrijheid geldt, wanneer zij, zoals hier, als grondeigenaar aan een derde partij een privaatrechtelijk aanbod doet tot koop van die grond. Dat neemt niet weg dat zij op grond van artikel 3:14 Burgerlijk Wetboek (BW) en vaste rechtspraak als publiekrechtelijke rechtspersoon de geschreven en ongeschreven regels van het publiekrecht (lees: de algemene beginselen van behoorlijk bestuur) in acht dient te nemen, waaronder het zorgvuldigheidsbeginsel en het gelijkheidsbeginsel. In de onderhavige zaak ging het ging om de verkoop van grond voor de vestiging van een benzineverkooppunt. De gemeente Dronten had eerst lange tijd onderhandeld met X. Na beëindiging van de onderhandelingen met X op basis van een grondwaarde van € 900.000 waren de marktomstandigheden ingrijpend gewijzigd en ging de gemeente onderhandelingen aan met Y op basis van een grondwaarde van € 500.000, zonder X voor die onderhandelingen uit te nodigen. X stelde dat dit onrechtmatig was jegens hem, maar heeft volgens de Rechtbank onvoldoende onderbouwd dat sprake was van strijd met het zorgvuldigheids- en gelijkheidsbeginsel of dat de gemeente heeft gehandeld op basis van niet-marktconforme voorwaarden.
Uit het vonnis blijkt dat de gemeente zich voor de, op gewijzigde marktomstandigheden gebaseerde, aanzienlijk lagere grondprijs had gebaseerd op een taxatierapport. Dat rapport was blijkbaar voor de Rechtbank voldoende om ervan uit te gaan dat marktconform was gehandeld, waardoor impliciet geen sprake was van staatssteun.
Wanneer een decentrale overheid een grondtransactie aangaat met een onderneming voor een prijs die afwijkt van de marktprijs, dus niet-marktconform is, is er al gauw sprake van staatssteun. Voorbeelden van grondtransacties zijn verkoop, aankoop, uitgifte in erfpacht of verhuur van gronden en gebouwen. De voorwaarden waaronder grondtransacties als marktconform worden gezien, zijn te vinden in de Mededeling staatssteun. Deze mededeling vervangt de oudere Mededeling staatssteun en grondtransacties die is komen te vervallen (bron: Europa Decentraal).

Richtlijn 2014/24/EU/Aw 2012 en primair Unierecht/ knock-out eis in aanbesteding gerechtvaardigd o.g.v. bescherming volksgezondheid 

In een aanbesteding van het RIVM voor een combinatievaccin tegen kinkhoest was als knock-out eis opgenomen dat, kort gezegd, de samenvatting van de kenmerken van het vaccin data moest bevatten die het gebruik voor prematuur geboren kinderen ondersteunen. Sanofi beschikte over een Europese marktvergunning voor het middel Hexyon, maar voldeed niet aan deze eis. Zij was daarmee uitgesloten van de aanbesteding. Sanofi beriep zich onder meer op artikel 34 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU). Dit artikel verbiedt kwantitatieve invoerbeperkingen tussen de lidstaten en maatregelen van gelijke werking. Onder ‘maatregel van gelijke werking’ wordt verstaan iedere overheidsmaatregel die direct of indirect, daadwerkelijk of potentieel de tussenstaatse handel kan belemmeren, inclusief overheidsmaatregelen die geen onderscheid maken tussen binnenlandse handel en invoer. Sanofi stelde, dat omdat andere lidstaten niet een dergelijke knock-out eis hebben gesteld, de eis de invoer van Hexyon in Nederland kan bemoeilijken en kan leiden tot een belemmering van de tussenstaatse handel. Het door de Staat (doen) opnemen van de eis vormt derhalve een (overheids-)maatregel van gelijke werking. De Staat stelde dat de aanbestedingsrichtlijn een (nadere) uitwerking vormt van de vrij verkeerbepalingen en dat dit betekent dat, wanneer in overeenstemming met de Aanbestedingswet 2012 en de aanbestedingsrichtlijn wordt gehandeld, geen aanvullende toets aan artikel 34 VWEU behoeft te worden gedaan. Het Gerechtshof verwerpt dat standpunt omdat met de aanbestedingsrichtlijn geen volledige harmonisatie van aspecten betreffende het vrij verkeer van goederen is doorgevoerd.
De aanvullende toetsing aan artikel 34 (en 36 VWEU, de uitzonderingsbepaling waarop de Staat niet expliciet een beroep had gedaan) op het punt van geschiktheid, noodzakelijkheid en evenredigheid van de maatregel valt vervolgens voor de Staat positief uit. Onder meer wordt overwogen dat het vertrouwen van de ouders cruciaal is om de vaccinatiegraad van kinderen op peil te houden. Omdat met de eis op een specifiek punt wordt voorkomen dat een voedingsbodem voor negatieve berichtgeving ontstaat, draagt deze bij aan het daarmee beoogde doel: handhaving van het vertrouwen van de ouders in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en daarmee instandhouding van de vaccinatiegraad op een hoog niveau. Dit betekent dat die eis geschikt is om het nagestreefde doel te waarborgen. Het Hof achtte de eis ook noodzakelijk om te voorkomen dat een voedingsbodem voor negatieve berichtgeving ontstaat. Zie voor meer informatie de volledige uitspraak.

Kennis delen

Inhouse cursus Mededinging, Aanbesteding en Staatssteun op maat

Maasdam Broers Fischer advocaten verzorgt op maat gesneden en praktijkgerichte, inhouse (compliance)trainingen en workshops. Maasdam Broers Fischer advocaten voert tevens audits uit ter waarborging van de mededingingsregels binnen uw organisatie. Indien u dit wenst, kunnen wij een scan uitvoeren op de aanbestedingsdocumenten op aanbestedingsrechtelijke onrechtmatigheden, onregelmatigheden en onduidelijkheden.

Lezingen

  • 1 juni 2018: Sdu Jaarcongres Aanbestedingsrecht (Anke en Anne)
  • 14 juni 2018: VU Law Aanbestedingsrecht voor juristen, college staatssteun en mededinging (Yvonne)

Publicaties

Lees de tot heden verschenen artikelen integraal op deze website.

Meer informatie

Anke Stellingwerff Beintema: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.06 - 532 406 76
Anne Fischer-Braams: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06 – 532 431 68
Pascal Broers: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06 - 182 456 98
Yvonne Maasdam: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06 - 245 949 27

Colofon

Uitgave: één keer per twee maanden
Kosten: geen
Aanmelden: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. o.v.v. naam, functie en contactgegevens of online.
Volg ons voor actuele informatie ook op Twitter: twitter.com/mbfadvocaten

Hoewel deze publicatie met grote zorgvuldigheid is samengesteld, aanvaarden Maasdam Broers Fischer advocaten en alle andere entiteiten, samenwerkingsverbanden, personen en praktijken die handelen onder de naam 'Maasdam Broers Fischer advocaten', geen enkele aansprakelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de informatie uit deze uitgave zonder hun medewerking. De aangeboden informatie is bedoeld ter algemene informatie en kan niet worden beschouwd als advies.

Naar overzicht digitale nieuwsbrieven

Inschrijven nieuwsbrief

captcha