Go To Top
Direct naar nieuwsberichten over:

 

Mededinging

Europese Commissie doet onderzoek naar mededingingsbeperkende afspraken e-commerce

De Europese Commissie heeft haar eindverslag uitgebracht over het sectoronderzoek naar e-commerce. De Commissie meldt dat zij praktijken signaleert die de mededinging kunnen beperken en kondigt aan dat zij gericht onderzoek zal gaan doen naar die praktijken. In februari 2017 opende de Commissie al drie afzonderlijke onderzoeken naar vakantieaccommodaties, de distributie van videogames voor pc’s en prijsstellingspraktijken op het gebied van consumentenelektronica die de mededinging mogelijk beperken.

In het verslag wordt bevestigd dat de groei van de e-commerce in de afgelopen tien jaar, en met name de grotere prijstransparantie en prijsconcurrentie online, een aanzienlijke impact heeft gehad op de distributiestrategieën van bedrijven en op het consumentengedrag. Het sectoronderzoek laat de volgende markttrends te zien:
  • Veel fabrikanten hebben in de afgelopen tien jaar besloten hun producten via hun eigen onlinewinkels rechtstreeks aan de consument te verkopen, en concurreren daardoor steeds meer met hun distributeurs;
  • Door steeds meer gebruik te maken van selectieve distributiestelsels, waarbij producten alleen kunnen worden verkocht door vooraf geselecteerde erkende verkopers, hebben fabrikanten meer controle over hun distributienetwerken, en in het bijzonder over de kwaliteit van de distributie, maar ook over de prijs;
  • Om meer controle te hebben over de productdistributie, wordt steeds meer gebruik gemaakt van contractuele beperkingen. Afhankelijk van het bedrijfsmodel en de bedrijfsstrategie kunnen dergelijke beperkingen verschillende vormen aannemen, zoals prijsbeperkingen, een marktplaats(platform)verbod, beperkingen op het gebruik van prijsvergelijkingstools en uitsluiting uit distributienetwerken van louter online opererende marktspelers.
Sommige van die praktijken kunnen volgens de Commissie gerechtvaardigd zijn, bijvoorbeeld wanneer ze de kwaliteit van de productdistributie verbeteren. Andere praktijken kunnen consumenten echter ten onrechte beletten te profiteren van een grotere productkeuze en lagere prijzen online, en vereisen dan ook maatregelen van de Commissie om de naleving van de EU-mededingingsregels te garanderen.


Aanbesteding

Fout in Model K-verklaring wordt herstelbaar

Rijkswaterstaat (RWS) maakt het mogelijk dat bedrijven gebreken bij het indienen van het zogenoemde Model K-formulier kunnen herstellen. Op dit formulier verklaart het hoogste management van de inschrijver dat een inschrijving op een aanbesteding conform het Nederlandse of Europese mededingingsrecht is. Het formulier is ingevoerd na de parlementaire enquête bouwfraude in 2002. In de praktijk is gebleken dat relatief vaak gebreken worden geconstateerd bij het indienen van dit formulier. De oorzaak daarvan is niet duidelijk maar heeft mogelijk te maken met het feit dat de persoon die het Model K-formulier moet ondertekenen in veel gevallen een andere persoon is dan degene die de inschrijving ondertekent. Sinds de invoering van de digitale ondertekening is het aantal fouten toegenomen. Rijkswaterstaat vindt het vervelend dat inschrijvingen, die verder aan alle eisen voldoen, terzijde moeten worden gelegd wegens een gebrek bij het indienen van Model K.
Tot nu toe leidde een (ondertekenings)gebrek in de model K-verklaring volgens vaste rechtspraak steevast tot ongeldigheid. Vgl. o.m. Vzr. Rb. Den Haag 27 juni 2016.

De nieuwe regel voor Model K gaat alleen gelden voor 'nieuwe' aanbestedingen waarbij de herstelmogelijkheid expliciet in de aanbestedingsleidraad is vermeld. Bij lopende aanbestedingen waarbij de bepaling niet is opgenomen, geldt nog de oude spelregel dat een gebrek bij Model K niet kan worden hersteld. (Zie rijkswaterstaat.nl)
Let op dat het geheel ontbreken van de model K-verklaring, als die wordt gevraagd, wel tot ongeldigheid zal blijven leiden. Vgl. Vzr. Rb. Den Haag 25 oktober 2016.

Het valt te hopen dat andere aanbesteders het voorbeeld van RWS volgen. Niemand heeft immers baat bij een ongeldigverklaring als herstel van een gebrek de eerlijke mededinging niet raakt.

 

Staatssteun

Haagse rechter oordeelt dat subsidie voor prenatale test niet in strijd is met staatssteunregels

De Haagse voorzieningenrechter heeft op 26 april 2017 geoordeeld dat de subsidie die door de Staat wordt verstrekt aan drie UMC’s voor het aanbieden van de Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT) in overeenstemming is met de Europese staatssteunregels. Gendia, een Belgisch bedrijf dat deze test ook aanbiedt aan Nederlandse vrouwen (voor een marktprijs van € 590), komt niet in aanmerking voor deze subsidie en heeft in kort geding gevorderd dat de subsidieverlening wordt gestaakt wegens strijd met Europese staatssteunregels.

Per 1 april 2017 is een subsidieregeling in werking getreden op grond waarvan de Nederlandse academische ziekenhuizen (UMC’s) die NIPT’s afnemen aanspraak kunnen maken op subsidie van de Staat. Door deze subsidieregeling kunnen zwangere vrouwen de NIPT voor € 175 laten afnemen. Gendia meent dat deze subsidieverstrekking onrechtmatig is omdat de Staat de subsidieregeling ten onrechte niet heeft aangemeld bij de Europese Commissie. De Staat stelt zich op het standpunt dat de subsidieregeling onder het Vrijstellingsbesluit voor diensten van algemeen belang (DAEB) valt en daarom niet gemeld hoeft te worden bij de Europese Commissie.

De voorzieningenrechter oordeelt dat er weliswaar sprake is van staatssteun, maar dat deze in dit geval toelaatbaar is omdat voldaan wordt aan alle voorwaarden die zijn vastgesteld in het DAEB-Vrijstellingsbesluit van de Europese Commissie. De Staat heeft de NIPT aangewezen als een dienst van algemeen economisch belang. Het algemeen belang van de NIPT is volgens de Staat dat voor zwangere vrouwen gelijke toegang moet zijn tot prenatale screening en dat er gelijke keuzevrijheid moet zijn tussen de twee beschikbare prenatale tests (de combinatietest (die € 168 kost) en de NIPT). Dit standpunt van de Staat wordt ook ondersteund door een advies van de Gezondheidsraad. De voorzieningenrechter volgt het standpunt van de Staat. Daarbij overweegt de voorzieningenrechter dat de Staat een ruime beoordelingsvrijheid heeft om te bepalen of een bepaalde dienst een dienst van algemeen economisch belang is en dat zij daarom de aanwijzing van de NIPT als dienst van algemeen economisch belang terughoudend moet toetsen. Dit is in overeenstemming met de vaste jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie. Tot slot oordeelt de voorzieningenrechter dat ook aan de overige voorwaarden van het DAEB-Vrijstellingsbesluit is voldaan. Zo zijn de drie UMC’s die subsidie hebben aangevraagd door middel van een overeenkomst belast met de DAEB. Verder is in de subsidieregeling geregeld dat overcompensatie wordt voorkomen en bevat de door die regeling van toepassing verklaarde Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS bepalingen omtrent het afleggen van rekening en verantwoording, inclusief accountantscontroles. De parameters op grond waarvan de compensatie wordt berekend zijn dan ook op objectieve en doorzichtige wijze vastgesteld.

Kennis delen

Inhouse cursus Mededinging, Aanbesteding en Staatssteun op maat

Maasdam Broers Fischer advocaten verzorgt op maat gesneden en praktijkgerichte, inhouse (compliance)trainingen en workshops. Maasdam Broers Fischer advocaten voert tevens audits uit ter waarborging van de mededingingsregels binnen uw organisatie. Indien u dit wenst, kunnen wij een scan uitvoeren op de aanbestedingsdocumenten op aanbestedingsrechtelijke onrechtmatigheden, onregelmatigheden en onduidelijkheden.

Lezingen

  • 15 mei 2017: Academie voor de Rechtspraktijk, webinar Verschillende aanbestedingsprocedures (Anne)
  • 30 mei 2017: Academie voor de Rechtspraktijk, leergang Aanbestedingsrecht, werkcollege Verschillende aanbestedingsprocedures (Anne)
  • 12 juni 2017: VU Law Aanbestedingsrecht voor juristen, college staatssteun en mededinging (Yvonne)
  • 15 juni 2017: UvA, cursus Actualiteiten aanbestedingsrecht (Anke en Anne)
  • 6 november 2017: UvA, cursus Succesvol inschrijven op (Europese) aanbestedingen (Anke en Anne)

Publicaties

  • Ars Aequi Wetseditie, Aanbestedingsrecht, derde druk, 2016/2018 (Anke)
  • Jurisprudentie Aanbestedingsrecht, <<JAAN 2017/3>>, nr. 107, annotatie bij Advies 386 van 3 februari 2017 van de Commissie van Aanbestedingsexperts - facultatieve uitsluitingsgronden, ernstige beroepsfout, valse verklaringen, proportionaliteit uitsluiting, toerekening gedragingen werknemers (Anne)
Lees de tot heden verschenen artikelen integraal op deze website.

Meer informatie

Anke Stellingwerff Beintema: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. 06 - 532 406 76
Anne Fischer-Braams: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06 – 532 431 68 
Pascal Broers: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06 - 182 456 98
Yvonne Maasdam: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., 06 - 245 949 27

Colofon

Uitgave: één keer per twee maanden
Kosten: geen
Aanmelden: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. o.v.v. naam, functie en contactgegevens of online.
Volg ons voor actuele informatie ook op Twitter: twitter.com/mbfadvocaten

Hoewel deze publicatie met grote zorgvuldigheid is samengesteld, aanvaarden Maasdam Broers Fischer advocaten en alle andere entiteiten, samenwerkingsverbanden, personen en praktijken die handelen onder de naam 'Maasdam Broers Fischer advocaten', geen enkele aansprakelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de informatie uit deze uitgave zonder hun medewerking. De aangeboden informatie is bedoeld ter algemene informatie en kan niet worden beschouwd als advies.

Naar overzicht digitale nieuwsbrieven

Inschrijven nieuwsbrief

captcha